دسته بندی انواع کانکتور
کانکتور چیست؟
کانکتور (connector)، سوکت یا اتصال دهنده قطعه الکترونیکی است که برای برقراری ارتباط بین دو یا چند مدار و دستگاه برقی به کار می رود. این ارتباط می تواند الکترونیکی، مکانیکی، شبکه ای یا حتی نرم افزاری باشد. به زبان خیلی عامیانه، کانکتور قطعه الکترونیکی است که کمک می کند، بخش های الکترونیکی بدون نیاز به اتصال دائمی، به هم وصل شوند و در صورت نیاز از هم جدا شوند. باز اگر بخواهم به سوال این که کانکتور چیست؟ پاسخ دهم. می توانم بگویم کانکتور یک قطعه الکترومکانیکی است که برای ایجاد اتصال بین دو یا چندین رسانا (مدار یا سیم) به کار می رود و سیگنال های داده یا مسیر انتقال جریان برق را محیا می سازد.
کاربرد کانکتور
امروزه کانکتورها نقش مهم و حیاتی در دنیای تکنولوژی و الکترونیک دارند. کانکتورها (سوکت) به عنوان راه های ارتباطی در زمینه مکانیک و الکترونیک، نقش ضروری در عملکرد دستگاه های جدید ایفا می کنند. ارزش و اهمیت کانکتورها در این است که این امکان را می دهند که قطعات به آسانی متصل، جدا و تعویض شوند. به همین سبب، این خصوصیت در بی شماری از صنایع حیاتی و ضروری است. ما در ادامه نقش کاربرد کانکتورها را در صنایع مختلف بررسی می کنیم.
- صنعت الکترونیک: از پورت های VGA ،RJ45 ،SATA و USB در لوازم الکترونیکی گرفته تا کابل های HDMI در تلویزیون ها و کامپیوتر که دسترسی ما به داده ها و انتقال جریان الکتریسیته را ممکن می سازند.
- صنعت اتومبیل سازی: اتومبیل های جدید و مدرن مجهز به چندین حسگر و واحد پردازش الکترونیکی (ECU) هستند. کانکتورهای خودرویی در این بخش باید در موقعیت های دشوار محیطی مانند لرزش زیاد، تغییرات دما و رطوبت، پایداری اطلاعات را ضمانت کنند تا بخش های ایمنی مانند ایربگ و ترمز ABS به درستی واکنش بدهند.
- صنعت هوافضا و نظامی: در این صنعت، کانکتورهای مربوط به بخش نظامی و هوافضا باید با بالاترین استاندارد های کیفیتی تولید شوند. کانکتورها در این بخش باید در برابر شرایط محیطی بسیار سخت مانند خلأ فضا یا فشار های خیلی زیاد اعم از رطوبت، دما و لرزش های سنگین مقاومت از خود نشان بدهند. کوچکترین ایراد و نقص در یک سوکت می تواند دلیل شکست یک پروژه بزرگ و مهم شود.
- صنعت پزشکی: در سیستم های پزشکی که حیاتی و مهم هستند. کانکتورهای پزشکی باید خیلی دقیق و سریع عمل کنند. برای مثال در دستگاه های جراحی رباتیک و مانیتور ها یک لحظه قطعی یا اتصالی باعث بروز اتفاقات ناگوار می شود.
- اتوماسیون صنعتی: کارخانجات و کارگاه های تولیدی که محیط های خیلی پرنویزی هستند، باید در خطوط تولید کارخانه ها، از کانکتورهای صنعتی استفاده کرد.
- ال ای دی و روشنایی: کانکتورها در لامپ ها و روشنایی ها نیز کاربرد اساسی دارند، به طوری که از کانکتورها برای جریان برق و روشن کردن روشنایی ها استفاده می شود.
- رباتیک: این صنعت نیز مانند صنعت نظامی باید از کانکتورهایی استفاده کند، که در محیط های حساس مانند دما، رطوبت و لرزش های زیاد باید مقاومت زیادی داشته باشد.
انواع کانکتورهای روبردی
در این بخش ما می خواهیم به انواع کانکتورها بپردازیم. کانکتورها به این علت که از نظر مدل و تعداد پین، خیلی گسترده و زیاد هستند، نمی توان آمار دقیقی از مدل های کانکتور را معرفی کرد. از این رو خیلی از کانکتورها خاص هستند و فقط برای یک مدار خاص استفاده می شوند و به همین دلیل معرفی همه کانکتورها عملا غیر ممکن است. ولی خب در ادامه کانکتورها را بر اساس فاصله پایه (فاصله پین تا پین) و جنسیت کانکتور (مادگی، بین راهی نری، بین راهی مادگی، نری صاف، نری رایت و نری SMD) به شما معرفی و شما را در انتخاب بهترین کانکتور برای پروژه خودتان یاری خواهیم کرد.
کانکتورهای روبردی را می توان بر اساس فاصله پایه به دسته های زیر تقسیم کرد. البته این فاصله پایه ها، فاصله پایه هایی هستند که در ایران رایج هستند و گرنه کانکتورهای دیگری با فاصله پایه های متفاوت وجود دارند.
- کانکتور مینیاتوری با فاصله پایه 1 میلی متر (SH)
- کانکتور مینیاتوری با فاصله پایه 1.25 میلی متر (FH)
- کانکتور مینیاتوری با فاصله پایه 1.5 میلی متر (ZH)
- کانکتور مینیاتوری قفلدار با فاصله پایه 2 میلی متر (PHSD)
- کانکتور بین راهی با فاصله پایه 2 میلی متر
- کانکتور مینیاتوری قفلدار با فاصله پایه 2 میلی متر (HY)
- کانکتور مینیاتوری دو ردیفه با فاصله پایه 2 میلی متر (PHD)
- کانکتور مینیاتوری با فاصله پایه 2 میلی متر (PH)
- کانکتور آیفونی با فاصله پایه 2.5 میلی متر (JAE)
- کانکتور با فاصله پایه 2.5 میلی متر EH
- کانکتور دزدگیری با فاصله پایه 2.5 میلی متر (XH)
- کانکتور پینگرد با فاصله پایه 2.5 میلی متر (5264)
- کانکتور بین راهی با فاصله پایه 2.5 میلی متر (SM)
- کانکتور هوزینگ با فاصله پایه 2.5 میلی متر (HOUSING)
- کانکتور مخابراتی با فاصله پایه 2.54 میلی متر (2510)
- کانکتور مینی ATX با فاصله پایه 3 میلی متر (MINI ATX)
- کانکتور پاور با فاصله پایه 3.96 میلی متر (CH)
- کانکتور پاور قفلدار با فاصله پایه 3.96 میلی متر (VH)
- کانکتور مولکسی با فاصله پایه 4.2 میلی متر (ATX)
- کانکتور بین راهی با فاصله پایه 4.5 میلی متر (EL)
- کانکتور پاور با فاصله پایه 5.08 میلی متر (CH)
- کانکتور با فاصله پایه 6.2 میلی متر (L6.2)
- کانکتور با فاصله پایه 6.35 میلی متر (CF)